Kaszëbë vibes. Kto i kiedë ùżiwô jãzëka kaszëbsczégò? O języku, który żyje między pokoleniami
W jakich sytuacjach mówimy dziś po kaszubsku? Czy kaszubszczyzna pozostaje przede wszystkim językiem rodzinnego domu, czy coraz śmielej wychodzi poza jego próg – do szkół, mediów, literatury, teatru i Internetu? Kto używa jej na co dzień, kto odkrywa na nowo, a kto dopiero szuka z nią własnej relacji?
21 listopada w Filharmonii Kaszubskiej zapraszamy na spotkanie „Kaszëbë vibes. Kto i kiedë ùżiwô jãzëka kaszëbsczégò?”, podczas którego przyjrzymy się współczesnej obecności języka kaszubskiego. Bez akademickiego zadęcia, za to z ciekawością, otwartością i gotowością do rozmowy o sprawach, które dotyczą nas wszystkich – niezależnie od tego, czy po kaszubsku mówimy biegle, znamy zaledwie kilka słów, czy dopiero zaczynamy poznawać ten język.
Do rozmowy zaprosiliśmy osoby, które na kaszubszczyznę patrzą z różnych perspektyw. Łączy je zaangażowanie w kulturę regionu, ale każda z nich wnosi do dyskusji inne doświadczenia.
Stasia Budzisz – reporterka, dziennikarka i tłumaczka języka rosyjskiego. W swojej pracy zajmuje się między innymi Kaukazem, Europą Wschodnią i Kaszubami. Jest autorką książek reporterskich „Pokazucha. Na gruzińskich zasadach” oraz „Welewetka. Jak znikają Kaszuby” – osobistego i nieoczywistego spojrzenia na rodzinny region, jego mieszkańców, pamięć
i tożsamość. Jej reporterska perspektywa pozwala przyglądać się kaszubskości bez uproszczeń i sentymentalnych filtrów.
Tomasz Fopke – doktor sztuk muzycznych, baryton, dyrygent, kompozytor, poeta i animator kultury kaszubskiej. Od lat działa na rzecz popularyzacji języka poprzez muzykę i literaturę. Jest autorem tekstów i muzyki do setek piosenek, kaszubskich śpiewników oraz tłumaczeń utworów Juliana Tuwima i Jana Brzechwy. Prowadzi również autorski program nauki języka kaszubskiego poprzez śpiew. Pokazuje, że język regionalny może być nie tylko przedmiotem nauki, lecz także źródłem radości, twórczej energii i wspólnego muzykowania.
Adam Hebel – dziennikarz, komik, pisarz i aktor, założyciel oraz kierownik Teatru Zymk.
W swojej działalności łączy zainteresowanie kulturą kaszubską z teatrem, satyrą i literaturą. Jest autorem tekstów scenicznych, sięga również po kaszubskie tradycje, obrzędy i wierzenia. Udowadnia, że kaszubszczyzna doskonale odnajduje się w żywym dialogu, na scenie
i w opowieściach, które potrafią jednocześnie bawić i skłaniać do refleksji.
Dariusz Majkowski – dziennikarz, pisarz, literaturoznawca i badacz kultury kaszubskiej. Pracował między innymi w Radiu Kaszëbë, był redaktorem naczelnym „Pomeranii” i „Gazety Kościerskiej”, a obecnie kieruje redakcją kwartalnika literackiego „Stegna”. Jest autorem
i współautorem licznych publikacji, a także twórcą kaszubskojęzycznej literatury. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje cykl fantasy „Pòd òkã Jastrë”, rozwijający świat inspirowany kaszubską mitologią i demonologią. W 2026 roku otrzymał Kaszubską Nagrodę Literacką za dwutomową powieść.
Spotkanie poprowadzi Hubert Szyrk.
Cztery różne doświadczenia, cztery perspektywy i jeden wspólny temat. Porozmawiamy o tym, kto dziś używa języka kaszubskiego, w jakich okolicznościach po niego sięga i co sprawia,
że jedni przekazują go kolejnym pokoleniom, a inni dopiero odkrywają jego znaczenie. Zastanowimy się również, jak zmieniają się miejsca i sposoby obecności kaszubszczyzny we współczesnej kulturze.
Język przecież nie żyje wyłącznie w słownikach, podręcznikach i oficjalnych deklaracjach. Żyje w rozmowach, żartach, piosenkach, książkach, rodzinnych historiach i codziennych wyborach. A przede wszystkim – w ludziach, którzy chcą go używać.
Zapraszamy do wspólnej rozmowy!
21 listopada 2026 (sobota), godz. 17:00
Sala konferencyjna Filharmonii Kaszubskiej
Wstęp wolny