A
a

Aktualności

Świat Bałtyku – cykl filmowy

Zapraszamy na 6-odcinkowy cykl filmowy pt. "Świat Bałtyku".

W nawiązaniu do morskiej tematyki organizowanego przez nas Ogólnopolskiego Festiwalu Pieśni o Morzu, zaprezentujemy filmy dotyczące Morza Bałtyckiego. Cykl składa się z sześciu, około 30-minutowych seansów, opowiadających historię Bałtyku.

Prezentacja filmów odbędzie się w terminie 15, 16 i 17 kwietnia o godz. 18:00, w galerii Kamienicy Sztuki.

Każdego dnia będziemy wyświetlać dwa filmy, zgodnie z kolejnością podaną poniżej. 

Wstęp jest bezpłatny.

Świat Bałtyku | reżyseria: Jacek Sarnacki

  • odc. Narodziny morza

Film opowiada o żmudnym procesie odczytywania przez naukę śladów przeszłości, zapisanych w tworach geologicznych z okolic Morza Bałtyckiego. Naukowe wnioski konfrontowane są z baśniami, legendami, mitami, które próbowały interpretować zastany obraz świata. Czas w kategoriach geologicznych przekracza możliwości ludzkiej percepcji. Toteż wielokrotnie działalność człowieka uzbrojonego w nowe możliwości techniczne prowadzi do nierozważnego przeciwstawiania się naturalnym procesom wynikającym z funkcjonowania morza.

(czas trwania: 37`44„)

  • odc. Na peryferiach morza

Woda jest w nieustannym ruchu. Falowanie, parowanie, deszcze – to przejawy ciągłej przemiany, jaka dokonuje się w przyrodzie. Woda porządkuje szereg zjawisk, poczynając od obiegu materii w przyrodzie na poziomie zawiesin i glonów, a na funkcjonowaniu łańcucha pokarmowego kończąc. Budują się zależności pomiędzy ukształtowaniem terenu a istnieniem konkretnych form życia: rybę, las, ptaka łączy nieuchwytny często dzisiaj dla człowieka, rytm życia przyrody.

(czas trwania: 37`32„)

  • odc. W morskiej toni   

Życie przyrody warunkowało rozwój kultury. Takim przykładem są zwyczaje połowowe i  łowieckie. Pierwsze rozwinięte społeczności zasiedliły wybrzeże Bałtyku dzięki możliwości polowania na rzadkie już dzisiaj foki. Mimo różnic w języku i obyczajach zwyczaje połowowe ludów nadmorskich były bardzo podobne. Działo się tak, ponieważ funkcjonowanie morza tworzyło taki, a nie inny kształt sieci, łodzi, wymuszało określone rodzaje współpracy pomiędzy rybakami. Film opowiada także o szczególnych rodzajach fauny i flory bałtyckiej. Bałtyk jest bowiem największym słonawym zbiornikiem na świecie. Przedstawione są także przykłady zakłócenia naturalnego porządku i wynikające z tego konsekwencje.

(czas trwania: 38`39„)

  • odc. Bałtyk pogański

Zasiedlanie brzegów Morza Bałtyckiego trwa od czasu ustąpienia lodowca. Ugrofinowie żyją tu od wczesnej epoki kamiennej. Nadejście plemion indoeuropejskich wiąże się z początkiem epoki żelaza – spóźnionej w stosunku do Europy Południowej o wiele stuleci. Zapóźnienie cywilizacyjne nie hamowało jednak aktywności nadbałtyckich ludów. Kwitł handel bursztynem. Powstawała kultura Estów, Bałtów, Słowian. Czasem wykształciła się ekspansywna społeczność Wikingów. Powstawały trasy handlowe pomiędzy Wschodem i Zachodem, Północą i Południem Europy, biegnące poprzez Bałtyk. Istniały międzynarodowe centra handlowe na Wolinie, w Haithabu… Jeszcze przed wprowadzeniem chrześcijaństwa funkcjonował rodzaj wspólnoty łączącej różne nadbałtyckie ludy.

(czas trwania: 39`52„)

  • odc. Bałtyckie dominacje

Chrześcijaństwo w dużym stopniu ujednoliciło obraz Europy. Proces ten nie bez oporów dotarł nad Morze Bałtyckie dzięki działaniu misjonarzy, a później Zakonu Kawalerów Mieczowych i Krzyżackiego. Otworzyło to drogę dla powstania ponadnarodowych organizacji, tj. Hanzy, Związku Miast Kupieckich, który przejął handel na Bałtyku. Handel ten był łakomym kąskiem także dla Skandynawów. Taki był powód konfliktów zbrojnych na wielką skalę. Nad tym morzem byli górą to Duńczycy, to Polacy, Szwedzi, a wreszcie zakwitła potęga Rosji. Wiek XIX i XX to czas wielkiego przyspieszenia. Nad Bałtykiem kształtowała się historia naszego wieku – tu wybuchła Rewolucja Październikowa, tu miała początek II Wojna Światowa.

(czas trwania: 38`22„)

  • odc. Morze niczyje, morze wspólne

Wywózki, przesiedlenia, wielkie wojny, doprowadziły do zmian demograficznych na niespotykaną skalę. Znaczna część ludzi nie czuła już związku z tym morzem. Do tego trzeba dodać walkę dwóch bloków politycznych, zimną wojnę przejawiającą się wyścigiem technologii zbrojeniowych i gospodarczych. Dla Bałtyku skutki tych zjawisk były opłakane. Stał się on morzem ”niczyim”. Jednak właśnie tutaj w Sztokholmie, Helsinkach – narodziły się inicjatywy oznaczające koniec zimnej wojny i nowe patrzenie na świat, nie tylko w kategoriach wąsko pojętych potrzeb człowieka, wyizolowanego z kontekstu przyrody. Komisja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie wyraźnie postawiła na sprawy związane z ekologią. Powstała idea „społeczeństwa umiarkowanego rozwoju”. Bałtyk staje się „morzem wspólnym”.

(czas trwania: 43`02„)

17 kwietnia 2024